Ivo Andrić – Čovek iznad vremena

KNjIŽEVNIK, diplomata, Nobelova nagrada, Put u Kinu… Neke su to od uloga, događaja ili faza koje su odredile životni put, karijeru, ličnost, delo jedinog nobelovca sa ovih prostora.

Ujedno, to su i nazivi tematskih celina – segmenata postavke naslovljene “Ivo Andrić – čovek iznad vremena”, koja će se zahvaljujući Muzeju grada Beograda od poslednjeg dana novembra naći pred publikom u dalekoj Kini.

Izložba u Kulturnom centru Srbije “Ivo Andrić” u Distriktu 789, jednom od najživljih umetničkih kvartova Pekinga, realizovana je uz podršku Ministarstva kulture Republike Srbije, a trajaće do 20. decembra.

Za ovu priliku, prvi put je detaljno istražena Andrićeva poseta Kini, u kojoj se pisac obreo kao član jugoslovenske delegacije 1956. godine, a povodom dvadesetogodišnjice smrti kineskog književnika Lu Sina, osnivača nove književnosti. “Nije se mogao naći bolji povod za takvo putovanje!”, izjavio je Andrić, koji je odmah po prispeću u Kinu 1. oktobra poslao pismo Milici Babić i u njemu zabeležio svoje prve utiske: “Sve je novo i veliko, a čovek se ipak oseća kao kod kuće.”

Pismo je potpisano sa Mandarin, kako ga je od milošte zvala Milica, nakon što je saznala da će Andrić putovati u Kinu. Tokom jednomesečnog boravka, pisac je posetio Peking i Šangaj, a najsnažniji utisak na njega je ostavila poseta Muzeju Lu Sina, smeštenom na pekinškoj adresi stanovanja kineskog književnika.

Oduševljen pronalaskom knjige srpskog pisca Laze Lazarevića u biblioteci Lu Sina, Andirić je po dolasku u Beograd napisao kratak tekst naslovljen “Susret u Kini”, o značaju pisane reči i dela koja kao mostovi mogu preći najveće geografske i vremenske udaljenosti.

Jedan je od najznačajnijih srpskih, jugoslovenskih i svetskih pisaca 20. veka, Ivo Andrić (1892-1975) je najranije detinjstvo i mladost proveo u Bosni i Hercegovini, a studije u raznim evropskim gradovima. Posle Prvog svetskog rata došao je u Beograd i započeo diplomatsku karijeru, tokom koje je putovao i službovao po čitavoj Evropi.

Početkom Drugog svetskog rata trajno se nastanio u Beogradu i potpuno posvetio pisanju. Nobelovom nagradom za književnost ovenčan je 1961. godine, kao 55. dobitnik tog priznanja, a prvi i do danas jedini sa prostora bivše Jugoslavije.

Pred kraj života, u prisustvu troje bliskih saradnika je izrazio želju da se njegova zaostavština sačuva kao celina i da se “nameni za opšte kulturne i humanitarne potrebe”, te je u skladu sa njegovom voljom 1976. godine osnovan Spomen-muzej Ive Andrića.

Muzejski prostor, koji je smešten u stanu u kojem je Andrić živeo, zadržao je autentični ambijent u kome je čuveni pisac stvarao, a tu se čuva i muzejska postavka posvećena njegovom stvaralaštvu.

Centralni deo izložbe posvećen je Nobelovoj nagradi i u sklopu tog segmenta posvećenog Andriću – Nobelovcu, biće izložene replike diplome i medalje, uz zvučni zapis govora sa dodele nagrade.

Iz Pekinga u Travnik

POSETIOCI multimedijalne postavke izložbe “Ivo Andrić – čovek iznad vremena” će moći, uz pomoć VR naočara, da posete Muzej Ive Andrića u Beogradu, Rodnu kuću Ive Andrića u Travniku, kao i Apartman u Soko Banji.